ساخت ایمپلنت پروتزهای دندانی با استفاده از فناوری نمونه‌سازی سریع

محققان دانشگاهی موفق به طراحی و ساخت پروتزهای دندانی به کمک فناوری نمونه سازی سریع یا ساخت افزایشی شدند

 فرید عباس‌زاده، دانشجوی کارشناسی ارشد ساخت و تولید دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران، با بیان این که گاهی به تکنولوژی نمونه سازی سریع یا ساخت افزایشی، چاپ سه بعدی یا دیجیتالی هم گفته می‌شود، افزود: با کمک تصویربرداری پزشکی و طراحی به کمک کامپیوتر می‌توان طرح مناسبی برای ساخت پروتزهای دندانی ایجاد کرد تا جایگزین دندان‌های خراب یا شکسته و استخوان فک شود.

وی گفت: طرح مورد نظر می‌تواند به دستگاه 3D پرینتربه منظور ساخت یک نسخه جایگزین دقیق جزء مورد نظر با استفاده از مواد کامپوزیت سازگار با بدن داده شود. چنین تکنولوژی در دیگر پروتزهای پزشکی استفاده شده است، اما این یک گام اولیه در ساخت پروتزهای دندانی با استفاده از فناوری نمونه‌سازی سریع است.

وی افزود: در روش سنتی از بلوک جامد پلیمری استفاده می‌شود که از این بلوک براده برداری می‌شود تا شکل مورد نظر پروتز بدست آید، اما این روش دارای معایبی است که از مهمترین معایب آن می‌توان به ساخت یک هندسه پیچیده مانند دندان اشاره کرد.

عباس زاده تصریح کرد: از سوی دیگر، نمونه سازی سریع از یک تصویر سه بعدی که در کامپیوتر قرار دارد، استفاده می‌کند تا لیزری که پودر یا پلیمر مایع را سینتر می‌کند را کنترل کند. تقریبا هر شکل جامد، متخلخل یا پیچیده‌ای با استفاده از تکنولوژی 3D پرینتر (3D printer) می‌تواند ساخته شود.

به گفته وی تکنولوژی تصویربرداری پزشکی (cone-beam computed tomography) که دارای هزینه کمتر است و بیمار را تحت دز تابش یون ساز (dose of ionizing radiation) کمتری قرار می‌دهد، مناسبترین روش تصویربرداری به منظور ایجاد مدل کامپیوتری برای ساخت پروتزهای دندانی به کمک فناوری نمونه سازی سریع هستند.

بر اساس این گزارش، مهندس فرید عباس‌زاده از دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران و مهندس حسین خیراللهی از دانشگاه امام حسین(ع) با نوشتن مقاله‌ای تحت عنوان «کاربرد تکنولوژی نمونه سازی سریع در دندانپزشکی» در «مجله بین‌المللی ساخت سریع» (International Journal of Rapid Manufacturing) روش سنتی ساخت پروتزها با استفاده از داده‌های تصاویر سی تی اسکن و ام آرآی بیمار با استفاده از روش کاهشی (براده برداری) (Milling Technology) را توضیح دادند.

این محققان همچنین توضیح دادند که چگونه فناوری نمونه سازی سریع می‌تواند در ساخت پروتزهای دندانی مانند ایمپلنت و کرون استفاده شود تا در قسمتهایی که برآمدگی، گوشه‌های تیز و آندرکات وجود دارد، ساخت راحت‌تر و سریع‌تر انجام شود.