عوارض دیابت،از قطع عضو تا سکته قلبی

تخمین زده می شود حدود چهار میلیون نفر در کشور به دیابت ابتلا داشته باشند، بیماری که هرگونه بی توجهی در روند درمانی آن منجر به بروز عوارض متعددی می شود.

دیابت ، نوعی اختلال در سوخت و ساز بدن است که به دلیل نبود یا ناتوانی عملکرد هورمون آنسولین به وجود می آید و موجب افزایش میزان قند خون در بدن می شود.

افزایش قند خون یا همان گلوکز در طولانی مدت، موجب عوارض گوناگونی در سیستم قلب و عروق، کلیه ها، چشم و سیستم عصبی می شود.

دیابت مقاومت بدن نسبت به عفونت را کاهش داده و روند بهبودی فرد را آهسته می کند، گاهی نیز حتی می تواند منجر به سکته قلبی در افراد نیز شود بنابراین مبتلایان به دیابت باید بطور مرتب قند خون خود را کنترل کنند.

شمار زیادی از عوارض دیابت قابل پیشگیری بوده یا اینکه می توان روند پیشرفت آن را آهسته تر کرد.

مشکلات دهان و دندان از مشکلات نسبتا شایع در بیماران دیابتی است که می توان با رعایت نکات ساده در زندگی روزمره، سلامت دهان و دندان را حفظ کرد.

بیماران دیابتی که سطح قند خون آنها کنترل نشده است نسبت به غیردیابتی ها، بیشتر در معرض خطر ابتلا به بیماری های لثه و از دست دادن دندان ها هستند.

از سوی دیگر عفونت های لثه خود می تواند عامل افزایش دهنده سطح قند خون باشد و در نتیجه کنترل دیابت را دشوارتر کند.

قند خون بالا به رشد میکروب ها، کمک بیشتری می کند و به دنبال آن لثه ها، قرمز، ملتهب و متورم شده و هنگام مسواک زدن، دچار خونریزی می شوند.

پوسیدگی دندان ها، بیماری لثه، اختلال عملکرد غدد بزاقی، عفونت های قارچی مانند برفک، زخم و خشکی دهان، واکنش های التهابی پوست و اختلال در حس چشایی از جمله مشکلات رایج دهان و دندان در بیماران دیابتی به شمار می رود.

این مشکلات را می توان با پیروی از یک برنامه غذایی سالم، ورزش روزانه به مدت حداقل ۳۰ دقیقه، مصرف منظم و بموقع داروها، کنترل روزانه قند خون، مسواک زدن منظم و سیگار نکشیدن، کنترل کرد.

دیابت می تواند دستگاه گوارش از جمله معده، روده ها و کبد را تحت تاثیر قرار دهد که به آن اختلال گوارشی در اثر دیابت شیرین گفته می شود.

یکی از اختلالات گوارش، تاخیر در تخلیه معده است که در آن، عمل تخلیه محتویات معده بیش از اندازه طول می کشد.

این اختلال گوارشی زمانی ایجاد می شود که رشته های عصبی معده، صدمه می بینند و یا عملکرد آنها به طور کلی متوقف می شود.

تغییر در حرکت روده های کوچک و بزرگ از دیگر اختلالات گوارشی به شمار می رود که منجر به بروز یبوست یا اسهال می شود.

اگر در بررسی ها مشخص شد فرد مبتلا به اختلال در عملکرد، رشته های عصبی دارد چون مستعد درگیری رشته های عصبی قلب هم است حتما باید تحت نظر متخصص قلب بررسی شود.

 **دیابت و درگیری پا

بالا بودن قند خون در طولانی مدت موجب تخریب عروق خونی و کاهش جریان خون در پاها می شود.

کندی جریان خون موجب ضعیف شدن پوست پا، افزایش استعداد تشکیل زخم و اختلال در روند بهبود آن می شود.

علاوه بر آن، باکتری ها و قارچ هایی وجود دارد که در محیط های شیرین رشد می کنند و عفونت ناشی از آنها موجب تخریب پوست و ایجاد زخم پا می شود. با ضعیف شدن جریان خون، آنتی بیوتیک ها نیز به راحتی نمی توانند خود را به محل زخم و عفونت برسانند و گاهی این عفونت به سایر قسمت های بدن گسترش می یابد در این صورت تنها راه درمان، قطع عضو است.

پوشیدن کفش های تنگ و نامناسب موجب بروز و تشدید زخم های پا در افراد دیابتی خواهد شد.

جلوگیری از بکارگیری بطری یا کیسه آب داغ برای گرم کردن پا، سیگار نکشیدن، پای برهنه راه نرفتن، استفاده از کفش های چرمی و طبی و دستکاری نکردن میخچه ها از جمله توصیه های ارایه شده به مبتلایان به دیابت است.

 **دیابت و بیماری های قلبی و عروقی

بیماری های قلب و عروق، علت اصلی مرگ و میر و از عوامل مهم ناتوانی های افراد دیابتی به شمار می رود، برخی آمارها حاکی از آن است که 65 درصد مبتلایان به دیابت به دلیل بیماری های قلبی و عروقی، جان خود را از دست می دهند.

تغذیه سالم، مصرف کافی فیبرهای غذایی (مانند سبزی ها)، کنترل قند خون، مسواک زدن، مصرف آسپرین درصورت نداشتن مشکل خاص و واکسیناسیون های سالانه آنفلوانزا می تواند از عوارض قلبی و عروقی بیماری دیابت جلوگیری کند.

 **دیابت و درگیری اعصاب محیطی

درگیری اعصاب محیطی یا نوروپاتی، یک عارضه شایع در بیماری دیابت است، این اختلال موجب پیدایش مشکلاتی مانند کاهش حس، درد در دست ها، پاها و ساق پا، مشکلات گوارشی، قلبی، عفونت مثانه و حتی تحلیل عضلات شود.

مبتلایان به دیابت ممکن است در هر زمانی به نوروپاتی مبتلا شوند اما هرچه مدت زمان ابتلا به دیابت بیشتر باشد، احتمال ابتلا به این اختلال نیز افزایش خواهد یافت.

علامت های آشکار نوروپاتی معمولا حدود 10 سال پس از تشخیص دیابت، پدید می آید، آمارها حاکی از آن است که حدود 50 درصد بیماران دیابتی، به نوروپاتی مبتلا هستند.

طبق برآوردهای سازمان جهانی بهداشت، بیش از 346 میلیون نفر در سراسر جهان مبتلا به دیابت هستند که این تعداد تا سال 2030 به دو برابر افزایش می یابد.

مطالعات علمی نشان داده است که با رعایت الگوی غذایی سالم، داشتن فعالیت فیزیکی منظم،کنترل دقیق قند خون (با مصرف داروهای خوراکی یا انسولین)، کنترل فشار خون و سطح چربی های خون و پرهیز از استعمال دخانیات، بسیاری از عوارض بیماری دیابت کنترل می شود و بیماران دیابتی می‌توانند از یک زندگی سالم با عمر طبیعی بهره‌مند شوند.