هپاتیت ‍‍‍C تهدیدی برای نارسایی کبدی

کبد از مهم ترین اعضای بدن است که نقش حیاتی در زندگی یک فرد دارد؛ وظیفه اصلی کبد تصفیه هر چیزی است که انسان می خورد.

کبد در بدن برای جلوگیری از بروز عفونت ها کمک می کند و میکروب ها و سایر مواد سمی را از خون خارج کرده و موجب سلامتی بدن می شود.

همچنین کبد مسوولیت ذخیره انرژی برای به حرکت درآوردن عضلات و کنترل قند خون و تنظیم کلسترول و نیز مسوول کنترل چند هورمون و آنزیم دیگر است.

هپاتیت ‍‍‍C ، نوعی بیماری ویروسی است که منجر به التهاب یا تورم کبد می شود؛ این بیماری می تواند در اثر عوامل مختلف از جمله مصرف بسیاری از داروها، حمله ویروس های مختلف و بیماری های ژنتیکی به وجود آید.

ویروس هپاتیت که در سلول های کبدی زندگی می کند می تواند موجب آسیب های دایمی کبد مانند سیروز -تنبلی کبد-، سرطان کبد و نارسایی کبد شود.

اغلب بیماران تا زمانی که دچار آسیب کبدی نشوند از بیماری خود بی اطلاع هستند و این امر ممکن است چند سال پس از آلوده شدن فرد به ویروس هپاتیت C رخ دهد.

گفته می شود هم اکنون 400 میلیون نفر ناقل هپاتیت C در جهان وجود دارد و سالانه بیش از یک میلیون مرگ در اثر این نوع هپاتیت رخ می دهد.

در ایران زمانی شیوع بیماری هپاتیت C در بین معتادان تزریقی وجود داشت که با توزیع سرنگ یک بار مصرف بین آنان، شیوع این بیماری کاهش یافت و اکنون به گفته مسوولان بهداشتی کشور 200 هزار نفر به این بیماری مبتلا هستند.

انتقال هپاتیت C از طریق روش تزریقی، بیش از 50 درصد موارد ابتلا به این بیماری را شامل می شود.

خالکوبی، حجامت، تاتوکردن، سوراخ کردن گوش، استفاده از وسایل شخصی مشترک مانند مسواک، انجام خدمات پزشکی و دندانپزشکی در محل های نامطمئن و با وسایل آلوده و دریافت خون آلوده از جمله راه های انتقال بیماری هپاتیت ‍‍‍C به شمار می رود.

پزشکان و کارکنان مراکز بهداشتی و درمانی که با خون فرد آلوده در تماس هستند در معرض ابتلا به این بیماری قرار دارند.

همچنین ویروس هپاتیت ‍‍‍C در موارد نادر از مادر آلوده حین زایمان به نوزادش، منتقل می شود.

کارشناسان بهداشتی توصیه می کنند اگر فردی مشکوک به ابتلا به هپاتیت C است از اهدای خون خودداری کند و آزمایش دهد.

تاکنون واکسنی ساخته نشده که بتواند در مقابل ویروس هپاتیت C مصونیت ایجاد کند و این بیماری درمان کاملی ندارد.

**علایم و نشانه های هپاتیت C

دو نوع هپاتیت C وجود دارد؛ نوع اول هپاتیت C حاد، به معنای عفونت کوتاه مدت است که علایم آن شبیه آنفلوآنزای خفیف است.

فرد در نوع دوم هپاتیت C مزمن به نوعی عفونت جدی تر و طولانی تر می شود که اغلب بیماران وارد این مرحله می شوند اما همچنان بدون علامت باقی می مانند.

خستگی، تب اندک، سر درد، گلودرد خفیف، کاهش اشتها، تهوع، درد قسمت فوقانی راست شکم -کبد-، دردمفاصل، خارش پوست، درد عضلانی، ادرار پررنگ و زردی (حالتی که در آن پوست و سفیدی چشم بیمار به سمت زردی می شود) از جمله علایم هپاتیت C است.

هپاتیت C به آهستگی به کبد بیمار لطمه می زند، حدود 85 درصد افرادی که وارد مرحله مزمن بیماری می شوند پس از 20 سال یا بیشتر دچار آسیب شدید کبد می شوند بنابراین متخصصان توصیه می کنند افراد در معرض خطر مانند معتادان تزریقی و بیماران دیالیزی طولانی مدت، بطور منظم پیگیر بیماری خود باشند چراکه هپاتیت سی می تواند بدون تظاهرات بالینی به کبد آسیب برساند.

‘موید علویان’ رییس مرکز تحقیقات بیماری های گوارش و کبد دانشگاه بقیه الله الاعظم (عج) به خبرنگار ایرنا می گوید: واکسیناسیون افراد در معرض خطر مانند نوزادان در بدو تولد، نوجوانان و جوانان، بیماران هموفیلی، تالاسمی و دیالیزی و همچنین افزایش سطح آگاهی های مردم، نقش موثری در کاهش میزان شیوع هپاتیت در کشور دارد.

به گفته وی، هم اکنون یک میلیون و 400 هزار نفر در کشور به هپاتیت B و 200 هزار نفر به هپاتیت C مبتلا هستند.

این متخصص بیماری های کبد خاطرنشان می کند پرهیز از رفتارهای پرخطر و نیز واکسیناسیون نقش موثری در پیشگیری از این بیماری ایفا می کند.

‘محمود نبوی’ معاون مرکز مدیریت بیماری های واگیر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی نیز درباره اجرای برنامه های مراقبتی کنترل بیماری هپاتیت در کشور به خبرنگار ایرنا می گوید: برنامه کنترل هپاتیت ویروسی در کشور اجرا شده است و داروهای ضد ویروسی هپاتیت نیز در شرکت های دارویی داخلی ساخته می شود.

به گفته وی، بیمه کردن داروهایی که در درمان هپاتیت مزمن به کار می رود یکی از اقدام های حمایتی وزارت بهداشت از بیماران هپاتیتی به شمار می رود.

معاون مرکز مدیریت بیماری های واگیر وزارت بهداشت، تاکید می کند یکی از اصول مراقبتی هپاتیت های ویروسی، در دسترس بودن داروهای این بیماری است که هم اکنون این امر محقق شده اشت.

نبوی می افزاید: پیش از این مبتلایان هپاتیت با پرداخت حدود یک میلیون تومان در ماه ، داروهای خود را تهیه می کردند اما اکنون این بیماران با دفترچه بیمه با پرداخت کمتر از یکصدهزار تومان می توانند داروها را تهیه کنند.

وی تصریح می کند حتی اگر افرادی برای تهیه این داروها با دفترچه بیمه نیز پول نداشته باشند، کمیته امداد مبلغ اندکی در اختیار آنان قرار می دهد.

معاون مرکز مدیریت بیماری های واگیر وزارت بهداشت، تاکید می کند تبعه ایرانی نداریم که هپاتیت مزمن داشته باشد و دارو در اختیار او قرار نگیرد.

نبوی می افزاید: چون بیماری هپاتیت مزمن اغلب بدون علامت است، گروه های سالم و درمعرض خطر را نیز تحت مراقبت قرار دادیم و از آنان آزمایش های لازم را به عمل می آوریم.

وی می گوید: اگر در مراکز اهدای خون، ابتلا به هپاتیت تشخیص داده شود، افراد مبتلا را به مراکز درمانی معرفی می کنیم تا درمان شوند و بیماری آنان به نارسایی و مراحل پیشرفته کبدی منجر نشود.

به هرحال چون هپاتیت ‍‍‍C واکسنی ندارد بهتر است با انجام اقدامات پیشگیرانه از ابتلا به این بیماری جلوگیری شود و برای این امر لازم است افراد رفتارهای ایمن تری در زمینه استفاده مشترک از وسایل بهداشتی و آرایشی و استفاده نکردن از سرنگ های مشترک داشته باشند.