کنسانتره جدید پروتئینی گیاهی طیور با کاهش مواد ضد تغذیه تولید شد

محققان کشور در یک فعالیت پژوهشی نوین و مبتنی بر فناوری زیستی موفق به تولید نوعی کنسانتره پروتئینی جدید کانولا با خصوصیات منحصر به فرد در سطح بین‌المللی شدند.

این طرح به مجری‌گری دکتر مهرداد فرهنگی، عضو هیات علمی گروه شیلات دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران و با مساعدت مالی صندوق حمایت از پژوهشگران کشور در قالب رساله دکترای امید صفری با موفقیت به انجام رسید.

در این طرح که با همکاری شش مرکز تحقیقاتی داخلی و سه مرکز پژوهشی بین‌المللی (استرالیا، انگلستان و کره جنوبی) به صورت فرابخشی انجام شده است، با استفاده از این روش ابداعی منحصر به فرد در سطح بین‌المللی مقدار پروتئین خام کنجاله کانولا به میزان قابل توجهی افزایش و سطح مواد ضد تغذیه‌ای موجود در آن به طور چشمگیری کاهش یافت.

مشکل عمده کنسانتره‌های پروتئینی گیاهی که تا کنون تولید شده‌اند، تغلیظ مواد ضد تغذیه‌ای به همراه افزایش میزان پروتئین خام در آن‌هاست. مزیت عمده این روش، کاهش قابل توجه سطح تعدادی از مواد ضد تغذیه‌ای است که عامل محدود کننده‌ای در تغذیه طیور و آبزیان محسوب می‌شوند.

در این پژوهش که از طریق یک مدل ترکیبی با استفاده از فرایندهای فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی انجام شد، میزان پروتئین خام محصول تولیدی (بر اساس ماده خشک) تا حدود 87 درصد افزایش یافت. این در حالی است که با استفاده از روش‌های رایج کنونی سطح پروتئین خام کنسانتره‌های پروتئینی کانولا حداکثر 72 درصد گزارش شده است.

در این محصول، شاخص اسیدهای آمینه ضروری به طور قابل توجهی بالاتر از محصولات مشابه بوده و از این نظر ماده غذایی مناسبی جهت جایگزینی با پودر ماهی محسوب می‌شود. این ماده غذایی تا سطح 30 درصد بدون ایجاد هیچ گونه مشکلی در جیره غذایی ماهی قزل‌آلای رنگین کمان مورد استفاده قرار گرفته است. با توجه به محدودیت دسترسی به پودر ماهی، تولید کنسانتره مذکور زمینه مناسبی را جهت پاسخ به نیاز رو به تزاید صنعت آبزی پروری به منابع غذایی جایگزین با پودر ماهی در سطح بین‌المللی فراهم خواهد کرد.

به علاوه محصول تولید شده در صنعت پرورش طیور نیز قابل استفاده بوده و کشت کانولا را برای کشاورزان به صورت مقرون به صرفه‌تری در خواهد آورد. با انجام یک مرحله بهینه سازی امکان تجاری سازی فرایند مذکور از طریق تولید انبوه آن میسر خواهد شد. پیش بینی می‌شود که از این پژوهش حداقل 12 مقاله استخراج شود و در مجله‌های بین‌المللی به چاپ برسد.

بر اساس این گزارش، دکتر فرهنگی متخصص تغذیه آبزیان از دانشگاه تاسمانیای استرالیا و دکتر صفری دانشجوی رتبه اول آزمون دکترای سال 1385 و بورسیه دانشگاه فردوسی مشهد است.